Integracja w pigułce

        • Integracja sensoryczna

        • Czym jest integracja sensoryczna?

          „Integracja sensoryczna to proces neurologiczny organizujący wrażenia płynące z ciała i środowiska w taki sposób, by mogły być użyte do celowego działania(…). Mózg lokalizuje, segreguje i porządkuje otrzymywane bodźce.” (Ayres, 2015)

          Najważniejszymi systemami sensorycznymi przekazującymi informacje do naszego mózgu są:

          •    dotykowy;

          •    proprioceptywny potocznie zwany „czuciem głębokim”;

          •    przedsionkowy odpowiedzialny m.in. za równowagę.

          Współpracują one z resztą naszych zmysłów wpływając na nasze odbieranie świata. U większości dzieci proces ten przebiega naturalnie, jednak u niektórych występują zaburzenia integracji sensorycznej, które mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie.

          Kiedy warto zwrócić uwagę na trudności sensoryczne?

          Zaburzenia integracji sensorycznej to nieprawidłowe przetwarzanie i organizowanie wrażeń sensorycznych, za czym idzie nieprawidłowa odpowiedź poznawcza, motoryczna lub emocjonalna. Dziecko może mieć trudności sensoryczne, gdy występują u niego poniższe reakcje:

          •   nadwrażliwość (nadreaktywość) lub niedowrażliwość (podreaktywość) na bodźce, np. unika mocnych wrażeń lub wręcz przeciwnie – poszukuje intensywnych doznań;

          •   problemy z równowagą i koordynacją ruchową;

          •   trudności z koncentracją i nauką;

          •   niechęć do określonych ubrań, faktur, jedzenia;

          •   niezgrabność ruchowa lub nadmierna aktywność;

          •   silne reakcje emocjonalne;

          •   opóźnienia w rozwoju mowy i umiejętności motorycznych.

          Na czym polega terapia integracji sensorycznej?

          Terapia integracji sensorycznej (SI) to metoda wspierająca rozwój dzieci z trudnościami w przetwarzaniu bodźców poprzez specjalnie dobrane aktywności i ćwiczenia. Terapia ma postać „naukowej zabawy”. Jej celem jest poprawa funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego i umożliwienie dziecku efektywnego reagowania na otaczające je środowisko.

          Wczesne rozpoznanie problemów i regularna praca pod okiem specjalisty mogą znacząco poprawić codzienne funkcjonowanie. Warto pamiętać, że każde dziecko jest inne, dlatego terapia powinna być dostosowana indywidualnie. Współpraca z terapeutą oraz aktywne wsparcie rodziców są kluczowe dla osiągnięcia najlepszych efektów.

          Terapia SI odbywa się w specjalnie wyposażonych salach i obejmuje aktywności na:

          •    sprzęcie podwieszanym;

          •    deskorolce;

          •    linach i taśmach;

          •    piłkach terapeutycznych;

          •    obiektach obciążonych;

          •    różnorodnych materiałach dotykowych;

          •    obiektach wizualnych;

          •    rampach;

          •    sprzętach do wspinaczki i turlania;

          •    rekwizytach wspierających zabawę i materiałach do ćwiczeń codziennych umiejętności.

          Opracowano na podstawie:

          Redakcja naukowa Emich-Widera E., Palicka I., Przybyła O., Kazek B., Integracja sensoryczna a przetwarzanie sensoryczne. Podręcznik, Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2025.